Zoeken

Burgerschap in het basisonderwijs

Burgerschap is een van de basisvaardigheden. Met burgerschapsonderwijs breng je kinderen de competenties bij die ze nodig hebben om deel te nemen aan onze samenleving, nu en later. Jouw school fungeert hierbij ook als een veilige ontmoetings- en oefenplaats. Met de methode Blink Wereld geef je je leerlingen een stevige basis

Wil jij burgerschapsonderwijs op jouw school versterken? Hieronder lees je meer over burgerschap in het basisonderwijs, wat er van scholen wordt verwacht en hoe je aan burgerschapsdoelen werkt met Blink Wereld.

Wat zijn basisvaardigheden burgerschap?

Werken aan burgerschap in het basisonderwijs met Blink Wereld

Basisvaardigheden burgerschap gaat over de kennis, houding en vaardigheden van leerlingen in het sociale en maatschappelijke domein. Dit is bijvoorbeeld kennis over het functioneren van de Nederlandse democratie en de daarbij behorende waarden van vrijheid, gelijkheid en solidariteit.

Sinds 2021 is er een nieuwe wet van kracht, die stelt dat scholen actief burgerschap en sociale cohesie moeten bevorderen.

De school is de ideale plek waar kinderen op een veilige manier leren respectvol met elkaar en met elkaars ideeën om te gaan. Binnen de school moet veiligheid en ruimte zijn, zodat deze kan dienen als ontmoetings- en oefenplaats voor goed burgerschap.

Daarnaast is de school een veilige plek om in aanraking te komen met bredere maatschappelijke burgerschapsthema’s, zoals duurzaamheid, diversiteit en technologie.

Wat is burgerschapsonderwijs en waarom is het belangrijk?

Door goed burgerschapsonderwijs leren kinderen om op basis van eigen idealen, maatschappelijke waarden en normen actief deel te nemen in een democratische en diverse samenleving. Lees hier onze visie op burgerschap.

Scholen hebben veel ruimte om zelf inhoud en vorm te geven aan burgerschapsonderwijs, maar er zijn een aantal centrale spelregels. De wet schrijft voor dat scholen een heldere visie moeten hebben op burgerschapsonderwijs. Ook moeten zij inzicht hebben in hoe dit samenhangt met het schoolbeleid:

  • Concrete burgerschapsdoelen moeten in het schoolbeleid zijn verwoord;
  • Er moet een leerplan zijn opgesteld;
  • De resultaten moeten worden bijgehouden. 

Het is belangrijk om, naast het gebruik van goed lesmateriaal, een schoolse context te creëren waarin leerlingen zichzelf kunnen zijn en waarin ze de ruimte hebben om kennis te maken met de samenleving en verschillen in normen, waarden en omgangsvormen.

Hoe organiseer ik mijn burgerschapsonderwijs?

burgerschap-in-het-onderwijs

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een open klasklimaat met ruimte voor discussie en een positieve omgang met (sociale, religieuze, culturele en seksuele) verschillen bevorderlijk is voor goed burgerschapsonderwijs. Het materiaal van Blink Wereld leent zich erg goed voor het stevig te integreren van burgerschap in je school.

Blink Wereld biedt jouw school een complete leerlijn wereldoriëntatie voor groep 1 t/m 8. Burgerschapsdoelen maken integraal onderdeel uit van de methode, voor alle klassen. Burgerschapscompetenties (kennis, vaardigheden en houding) worden in samenhang aangeboden met de inhouden van de vakgebieden Mens en Natuur en Mens en Maatschappij.

Heb je hulp nodig bij een schoolbrede visie op burgerschap of het organiseren van goed burgerschapsonderwijs binnen jouw school? We bieden twee verdiepingsbijeenkomsten aan over burgerschap:

  • Bli(n)k op Burgerschap: van wettelijke opdracht naar burgerschapsonderwijs in jouw klas.
  • Burgerschapsvaardig: een oefenplaats waarin leerkrachtvaardigheden rondom burgerschapsonderwijs in jouw klas centraal staan.

Je kunt ook altijd contact met ons opnemen.

Nieuwe kerndoelen burgerschap

Van scholen wordt verwacht dat zij actief bijdragen aan de ontwikkeling van burgerschap bij leerlingen. Om scholen hierbij te helpen, werkt SLO momenteel aan nieuwe kerndoelen op het gebied van burgerschap. Deze doelen gaan met name over burgerschapscompetenties die geïntegreerd worden in het schoolbrede curriculum.  

 Wij houden de ontwikkelingen rondom de nieuwe kerndoelen voor burgerschap nauwlettend in de gaten. Wanneer je werkt met Blink Wereld, voldoe je altijd aan de wettelijke eisen en de actuele kerndoelen van wereldoriëntatie en basisvaardigheden burgerschap. 

Onze visie op burgerschap

Burgerschap is overal om ons heen. In de klas, op het schoolplein, in de wijk en in onze samenleving. Op school leren kinderen zichzelf en hun eigen idealen kennen en ontdekken ze de normen en waarden van de wereld om zich heen. Daarnaast leren kinderen op welke manier zij zich verhouden tot de democratische en diverse samenleving door hier actief aan deel te nemen. Het is dus belangrijk om kinderen in aanraking te laten komen met vraagstukken uit de maatschappij, hen uit te dagen verbanden te leggen met hun eigen leefwereld en hierover in gesprek te gaan met elkaar in de klas. Hierbij is het opdoen van verschillende perspectieven heel belangrijk, want pas wanneer je een situatie van verschillende kanten kunt bekijken ben je in staat om vanuit een open houding de wereld te zien.

Burgerschap oefenen is vallen en opstaan. Dat oefenen doen we de hele dag en met elkaar. Denk maar eens aan het oplossen van een conflict op het schoolplein, met verschillende klasgenoten samenwerken aan een project of deelname aan maatschappelijke activiteiten. De school biedt veiligheid en ruimte zodat deze kan dienen als actieve oefenplaats voor goed burgerschap. Het is dus van belang om burgerschap niet incidenteel aan te bieden, maar te integreren in het schoolbrede curriculum. We delen de samenleving immers ook niet op in hokjes.

Juist omdat burgerschap een leergebied is dat overal op school zichtbaar en vindbaar onderdeel uitmaakt van de schoolcultuur, is integratie van burgerschapsdoelen dus erg logisch in een vakgebied als wereldoriëntatie. Want zonder kennis over de wereld hebben begrippen als democratie, globalisering, duurzaamheid en solidariteit minder betekenis. Kinderen doen dan niet alleen kennis op over de sociale, politieke en culturele systemen die onze samenleving vormgeven, maar leren ook hoe ze als actieve en betrokken burger kunnen bijdragen aan het creëren van een rechtvaardige, inclusieve en duurzame samenleving. Burgerschap betekent immers niet alleen dat kinderen in onze samenleving kunnen invoegen, burgerschap betekent ook dat kinderen onze wereld vormgeven.

Ontdek de kracht van beter leren.
Blink maakt gebruik van cookies

Met behulp van deze cookies kunnen we informatie verzamelen over het gebruik van de website, onder andere om deze te analyseren en te verbeteren. Daarnaast plaatsen derde partijen tracking cookies om je buiten onze website relevante aanbiedingen te tonen. En worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken. Door op 'Ok' te klikken stem je in met het plaatsen van cookies. Wil je niet alle soorten cookies toestaan, klik dan op 'Cookie instellingen aanpassen'. Meer informatie over cookies.

Wij gebruiken de volgende cookies:

We slaan je instellingen op in een cookie. Wil je later je instellingen wijzigen? Verwijder dan de cookies via je browser.

Cookie instellingen